Zaloguj

Reklama

ostatnio dodane

najczęściej czytane


Home
Informacje dla zatrudnionych
poniedziałek, 11 października 2010 18:50

Informacje zawarte w tym rozdziale skierowane są do wszystkich pracowników zagranicznych w Irlandii Północnej i odnoszą się do najczęstszych problemów, z którymi się spotykają. Poniższe informacje nie są pełnym streszczeniem obowiązującego prawa. Egzekwowanie wielu praw opisanych poniżej może zależeć od spełnienia pewnych warunków lub być przedmiotem pewnych kwalifikacji prawnych. Informacje tu zawarte nie mogą być w związku z tym podstawą dochodzenia roszczeń wobec twojego pracodawcy.

 

 

 

Zanim podejmiesz sprawę przeciw pracodawcy, zawsze

powinieneś zwrócić się uprzednio o niezależną poradę prawną u specjalisty.

 

 

Ogólna zasada mówi, że bez względu na narodowość, nie powinieneś być traktowany inaczej niż twoi koledzy tylko dlatego, że jesteś pracownikiem zagranicznym. Prawa pracownicze mogą być egzekwowane przez specjalny sąd pracy, zwany Industrial Tribunal. Jeśli to możliwe, powinieneś postarać się rozwiązać swoje problemy z miejsca pracy zwracając się najpierw do pracodawcy. W celu lepszego zrozumienia swych praw pracowniczych możesz także zwrócić się do związków zawodowych, Agencji ds. Stosunków Pracy (Labour Relations Agency), lokalnych Biur Porad Obywatelskich lub innych organizacji doradczych.

Informacje zawarte w tym przewodniku mogą nie mieć zastosowania, jeśli twoja umowa o pracę zawarta jest w świetle prawa innego niż prawo Irlandii Północnej lub jeśli twoje miejsce pracy jest poza granicą Irlandii Północnej, lub w przypadku prowadzenia własnego biznesu. Prawa opisane w przewodniku mogą także zależeć od faktu czy twój status imigracyjny pozwala ci na legalne zatrudnienie w Irlandii Północnej (jeżeli pracujesz nielegalnie, egzekwowanie przez ciebie praw pracowniczych jest prawie niemożliwe – zobacz kwestie opisane w podrozdziale „Czy powinienem przyjąć pracę, za którą dostanę pieniądze do ręki?”).

Rozróżnienie między pracownikiem a zatrudnionym. Czy jestem pracownikiem (worker) czy zatrudnionym (employee)?

 

W tym rozdziale termin pracownik używany jest w kontekście prawa pracy Zjednoczonego Królestwa i nie powinno być mylone z terminem używanym w innych częściach przewodnika w kontekście praw imigracyjnych.

W świetle prawa pracy Zjednoczonego Królestwa rozróżnienie między pracownikiem i zatrudnionym jest bardzo ważne. Podczas gdy i pracownik i zatrudniony mają pewne prawa podstawowe, takie jak np. stawka minimalna, zatrudnieni posiadają pewne dodatkowe prawa, w szczególności dotyczące tego, w jaki sposób i kiedy można zakończyć ich zatrudnienie.

W praktyce często rozróżnienie to jest trudne do ustalenia. Jeśli posiadasz umowę o pracę, która zawiera w nazwie kontrakt zatrudnienia (contract of employment), prawdopodobne jest, że jesteś zatrudnionym. Natomiast nie jest to jedyny wymóg, nadal możesz być określany jako zatrudniony, jeśli:

twój pracodawca kontroluje to co robisz i daje ci wytyczne kiedy i w jaki sposób to robisz

wykonujesz pracę samodzielnie (inny pracownik nie może wykonać pracy za ciebie)

twój pracodawca wymaga abyś pracował w stałych godzinach zatrudnienia i

jesteś opłacany za gotowość do pracy w tych godzinach, bez względu na to czy w tym czasie jest praca do wykonania

twój pracodawca dostarcza tobie sprzętu i narzędzi wymaganych do wykonania twojej pracy

twój pracodawca płaci w twoim imieniu podatki i składki na *ubezpieczenie społeczne.*

 

Natomiast kategoria pracownika może wystąpić, jeśli:

pracodawca proponuje tobie pracę i płaci tylko wtedy, gdy potrzebuje wykonania określonej pracy

od ciebie zależy kiedy wykonasz pracę, możesz nawet odmówić wykonania pracy

jeśli chcesz, to możesz zapewnić twojemu pracodawcy osobę, która zastąpi ciebie w wykonaniu pracy

musisz zapewnić sobie sprzęt i narzędzia niezbędne do wykonania pracy

 

jesteś odpowiedzialny za opłacenie sobie podatku i składek na ubezpieczenie społeczne

zawarłeś z pracodawcą umowę pisemną, która zawiera formułę „contract for services” (kontrakt na świadczenie usług).

Nawet biorąc pod uwagę powyższe wytyczne w dalszym ciągu może być trudne określenie tego czy jesteś zatrudnionym czy pracownikiem. W praktyce możesz nie spełniać wszystkich kryteriów z jednej z list lub też obie listy mogą mieć częściowe zastosowanie.

Jeżeli pracujesz przez agencję rekrutacyjną, zobacz pytanie „Czy pracując dla agencji jestem pracownikiem czy zatrudnionym?” w tym samym podrozdziale.

Jeśli w dalszym ciągu pozostaje to niejasne, powinieneś poradzić się związków zawodowych lub agencji typu Agencja ds. Stosunków Pracy albo Biura Porad Obywatelskich.

Informacje dla pracowników i zatrudnionych

Prawa podstawowe

 

 

Jeśli pracujesz w Irlandii Północnej, przysługują ci pewne prawa podstawowe. Są to:

prawo do płacy minimalnej

prawo zabraniające bezprawnych potrąceń z wypłaty

prawo, aby przy każdej wypłacie otrzymać szczegółowy odcinek tzw. „payslip”, który wyjaśnia ile zarobiłeś i jakich potrąceń dokonano (np. na poczet podatku)

prawo wstąpienia do związków zawodowych

prawo do ochrony BHP

prawa związane z okresem ciąży.

Ustawowy Zasiłek Chorobowy w przypadku nieobecności spowodowanej chorobą

Stawki te są zwykle dorocznie podwyższane w październiku.

Istnieją pewne wyjątki od tych stawek, kiedy to pracodawca jest uprawniony do wypłacania pracownikowi mniejszych stawek. Jeśli masz wątpliwości, powinieneś niezwłocznie zasięgnąć dodatkowej porady.

Prosimy zauważyć, że wszelkie napiwki („tips” – dodatkowe pieniądze, które są zapłatą za dobrą obsługę) nie mogą być wliczone do twojej wypłaty, jeśli są tobie przekazane bezpośrednio od klienta i wolno jest tobie zatrzymać je dla siebie, natomiast napiwki wypłacane poprzez pracodawcę lub przez niego wydzielane wliczane są do stawki podstawowej.

Potrącenia z wypłaty

 

Pracodawca może legalnie dokonywać niektórych potrąceń z twojej wypłaty, np. na poczet podatku lub *ubezpieczenia społecznego*. W innym wypadku, potrącenia mogą być legalne tylko w wypadku zamieszczenia stosownej klauzuli w umowie o pracę lub jeśli zgodzisz się z góry na dokonywanie tych potrąceń. Jeśli pracodawca zapewnia dowóz do/z pracy, kontrakt może zezwalać na potrącanie stosownych opłat na pokrycie kosztów transportu. Jeśli masz wątpliwości co do potraceń dokonywanych z twojej wypłaty, powinieneś zasięgnąć specjalistycznej porady.

Przerwy w pracy

 

Większość dorosłych pracowników ma prawo do 20–minutowej przerwy, jeśli dzień pracy trwa ponad 6 godzin. (Jeśli masz poniżej 18 lat, masz prawo do półgodzinnej przerwy po 4,5 godzinach pracy.)

Dodatkowo, masz prawo do odpowiednich przerw, jeśli praca, którą wykonujesz może narazić na ryzyko twoje zdrowie lub bezpieczeństwo. Ma to miejsce w przypadku, gdy praca którą wykonujesz ma charakter powtarzalny, np. jeśli pracujesz przy linii produkcyjnej.

Maksymalny czas pracy

 

Większość pracowników ma prawo do maksymalnego czasu pracy do 48 godzin tygodniowo (uśrednione w okresie 17 tygodni). Jeśli chcesz, możesz zgodzić się na piśmie na przedłużenie tego czasu pracy. W każdym momencie możesz jednak zmienić zdanie i powrócić do 48–godzinnego trybu pracy. Większość pracowników jest także uprawniona do codziennego odpoczynku w ilości nieprzerwanych 11 godzin oraz do co najmniej 24–godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w okresie 7 dni.

Jeśli jesteś pracownikiem poniżej 18 roku życia (ale po zakończeniu obowiązkowej edukacji), zazwyczaj nie wolno ci pracować więcej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Ponadto, masz prawo do codziennego wypoczynku w ilości 12 nieprzerwanych godzin oraz cotygodniowej przerwy w ilości dwóch dni. Muszą to być zazwyczaj dwa następujące po sobie dni i nie można tej przerwy kalkulować uśredniając okres dwóch tygodni.

Dodatkowa ochrona dla osób pracujących na nocną zmianę

 

Pracownik nocnej zmiany to ten, który w większość swych dni pracy przepracowuje co najmniej 3 godziny nocne. Nocna zmiana to zwykle okres między godz. 23 a 6 rano, chociaż pracodawcy i pracownicy mogą wspólnie ustalić inny okres czasu. W takim przypadku musi on wynosić co najmniej 7 godzin, łącznie z okresem od północy do 5 rano.

Większość pracowników, którzy regularnie pracują na nocnej zmianie nie powinno pracować więcej niż przeciętnie 8 godzin w przeciągu 24 godzin. Jeśli praca wykonywana w nocy jest szczególnie niebezpieczna lub wymaga ciężkiego wysiłku fizycznego lub psychicznego, nie wolno nigdy pracować więcej niż 8 godzin w ciągu 24 godzin (z nielicznymi wyjątkami). Większość pracowników nocnej zmiany jest także uprawniona do otrzymywania regularnych ocen stanu zdrowia.

Pracownicy zabiegający u pracodawcy o egzekwowanie praw dotyczących czasu pracy nie mogą być karani lub traktowani gorzej z tego powodu.

Prosimy zauważyć, że dodatkowa ochrona i limit 48 godzin nie dotyczy osób pracujących jako pomoc domowa.

Płatne urlopy

 

Od października 2007 roku większość pracowników powinno co roku otrzymać 4.8 tygodni płatnego urlopu. Jest to tożsame z długością normalnego tygodnia pracy pomnożoną razy 4,8. Jeśli więc pracujesz 5 dni w tygodniu powinieneś otrzymać 24 dni płatnego urlopu. Jednak, z wyjątkiem gdy kontrakt stwierdzi inaczej, tak zwane „bank holidays”, czyli święta publiczne zazwyczaj wliczane są w okres tych 4,8 tygodni. Wskazówki dotyczące obliczania należnego okresu urlopu znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Doskonalenia Zawodowego (zob. „Przydatne kontakty” poniżej).

Ochrona przed dyskryminacją

 

Nie powinieneś być traktowany mniej korzystnie w porównaniu do innych pracowników lub być przedmiotem prześladowań z powodu twojej płci, rasy lub pochodzenia, niepełnosprawności, ciąży, orientacji seksualnej, religii, przekonań politycznych lub wieku. Dyskryminacja nie musi być w oczywisty sposób widoczna lub bezpośrednia, np. jeśli pewna praktyka dotyka w sposób negatywny więcej osób z jednej grupy etnicznej niż innej, może być to przejawem bezprawnej dyskryminacji, chyba, że pracodawca jest w stanie uzasadnić swe postępowanie.

Prawo wolności od dyskryminacji działa od momentu ubiegania się o pracę. Oznacza to, że jeśli sądzisz, że nie dostałeś pracy z powodu np. twej płci, rasy lub

pochodzenia etnicznego, możesz powziąć stosowne środki prawne przeciw twojemu niedoszłemu pracodawcy. Jeśli uważasz, że dyskryminacja uniemożliwiła tobie zdobycie pracy, powinieneś zasięgnąć stosownej porady.

Wstąpienie do związków zawodowych

 

Masz prawo przyłączenia się do związków zawodowych i prawo zabrania pracodawcy dyskryminacji czy prześladowania osób podejmujących takie działania. Nie musisz informować swojego pracodawcy o tym, że jesteś członkiem związku zawodowego.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

 

Twój pracodawca powinien zadbać o stworzenie warunków zapewniających bezpieczeństwo i higienę pracy. Powinien zapewnić sprzęt przeznaczony do pierwszej pomocy, odpowiednie procedury przeciwpożarowe w budynku, w którym pracujesz oraz odzież ochronną (jeśli jest konieczna). Powinien również zadbać, aby maszyna, której używasz lub w otoczeniu której pracujesz była bezpieczna w użyciu, a ty odpowiednio przeszkolony do jej obsługi w języku, który rozumiesz.

Ciąża

 

Pracownice w ciąży mogą być uprawnione do pobierania dodatku macierzyńskiego, pod warunkiem, że były odpowiednio długo zatrudnione na odpowiedniej stawce. Wskazane jest zasięgnięcie dodatkowej porady. Pracownicy nie przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego, ani nie ma automatycznego prawa powrotu do pracy po urodzeniu dziecka. Traktowanie pracownicy w sposób mniej korzystny z powodu jej ciąży jest bezprawne i może być traktowane jako dyskryminacja ze względu na płeć.

Ustawowy Zasiłek Chorobowy

 

Jeżeli jesteś nieobecny w pracy z powodu choroby dłużej niż cztery dni i zarabiasz ponad £87 (£90 od kwietnia 2008) tygodniowo, prawdopodobnie przysługuje tobie Ustawowy Zasiłek Chorobowy w wysokości £72,55 (£75,40 od kwietnia 2008) tygodniowo przez okres do 28 tygodni. Obejmuje to pracowników tymczasowych i sezonowych, jak również osoby pracujące na niepełen etat. Jednak jeżeli jesteś pracownikiem (zob. podrozdział „Czy jestem pracownikiem (worker) czy zatrudnionym (employee)?”

powyżej) i posiadasz umowę na czas określony krótszy niż 3 miesiące, nie przysługuje tobie Ustawowy Zasiłek Chorobowy.

Praca na niepełny etat lub na czas określony

 

Pracodawca nie powinien traktować ciebie gorzej z racji tego, że jesteś zatrudniony na niepełnym etacie, chyba, że posiada uzasadnione podstawy do takiego traktowania. Podobna reguła ma zastosowanie do zatrudnionych na czas określony.

Ogólne informacje dla pracowników i zatrudnionych

Co powinienem zrobić, jeśli moja umowa o pracę napisana jest w języku, którego nie rozumiem?

 

 

Nie powinieneś podpisywać umowy w języku, którego nie rozumiesz. Jeśli jednak podpisałeś taki kontrakt, powinieneś zasięgnąć specjalistycznej porady oraz zlecić przetłumaczenie tekstu umowy.

Czy powinienem zgodzić się na pracę w zamian za „pieniądze do ręki”?

 

Wypłata w postaci „pieniądze do ręki”– zachodzi wtedy, gdy pracodawca oferuje tobie zapłatę bez uiszczania należnych podatków. Prawo na to nie zezwala. Nie powinieneś korzystać z takiej oferty. Jeśli twój pracodawca łamie prawo, jest prawdopodobne, że będzie także łamał twoje prawa pracownicze.

Jeśli akceptujesz taką pracę, pracujesz nielegalnie. W takim przypadku:

będzie to prawie niemożliwe, aby wyegzekwować swoje prawa (za wyjątkiem praw zabraniających dyskryminacji)

nie będziesz kwalifikował się do *zasiłków społecznych* jeśli w przyszłości stracisz pracę

może to wpłynąć na twoje prawo pobytu w Irlandii Północnej, szczególnie gdy np. potrzebujesz *pozwolenia na pracę*.

 

Zawsze powinieneś zachować swoje wszystkie odcinki wypłaty i formularz P60. P60 to dokument, który powinieneś otrzymać od urzędu podatkowego w kwietniu każdego roku. Zawiera on szczegóły uiszczonego w poprzednim roku podatku oraz składek na *ubezpieczenie społeczne*. Jeśli nie otrzymasz formularza P60, powinieneś o niego wystąpić do swojego pracodawcy.

Czy mój pracodawca ma prawo zatrzymania mojego paszportu lub innych dokumentów po rozpoczęciu pracy?

 

Nie, pracodawca nie ma takiego prawa. Nie może przetrzymywać twoich dokumentów tożsamości – paszportu lub dowodu osobistego. Może jednak zatrzymać ich kserokopie.

Co to jest agencja pośrednictwa pracy (recruitment agency)?

 

*Agencja rekrutacyjna* jest firmą komercyjną, która poszukuje osób na odpowiednie stanowiska lub znajduje pracę dla bezrobotnych. Jeśli poszukujesz pracy w Irlandii Północnej lub chcesz zmienić pracę, możesz zarejestrować się w agencji, która kierując się twoimi umiejętnościami znajdzie tobie zatrudnienie.

Czy pracując dla agencji jestem pracownikiem czy zatrudnionym?

 

W zasadzie, jeśli pracujesz na krótkich kontraktach za pośrednictwem agencji, jest duże prawdopodobieństwo, że posiadasz status pracownika. Czas zatrudnienia u konkretnego pracodawcy może mieć znaczenie przy określaniu tego statusu. Im dłużej pracujesz, tym większa szansa na to, że jesteś zatrudnionym, lecz zależy to od indywidualnych okoliczności każdego przypadku.

Szczegółowe prawa, które regulują te kwestie ulegają zmianom, więc powinieneś zawsze zasięgnąć specjalistycznej porady.

Czy agencja obciąży mnie kosztami znalezienia pracy?

 

Agencje są opłacane przez pracodawców i z tego powodu w większości wypadków nie mają prawa przerzucać na ciebie kosztów znalezienia zatrudnienia lub przejścia z zatrudnienia czasowego na stałe. (Wyjątkami są pewne zawody z branży rozrywkowej, np. aktor czy model.)

Czy mogę zarejestrować się w więcej niż jednej agencji?

 

Tak, możesz zarejestrować się w tylu, w ilu tylko chcesz.

Czy agencja może ograniczyć moje prawo do bezpośredniego zatrudnienia u pracodawcy, u którego zacząłem pracę dzięki agencji?

 

W momencie wygaśnięcia kontraktu z agencją lub przekazania wypowiedzenia kończącego kontrakt, agencja nie może zapobiec twojemu przejściu na bezpośrednie zatrudnienie u pracodawcy. Twoje prawa w Irlandii Północnej 39

Co jeszcze powinienem wiedzieć o pracy dla agencji rekrutacyjnej?

 

Agencja rekrutacyjna:

nie może nalegać, abyś nabywał jej inne produkty lub usługi (np. napisanie CV, ubranie ochronne)

nie może wstrzymać twojej wypłaty tylko dlatego, że nie otrzymała płatności od pracodawcy u którego jesteś zatrudniony; jeśli stanie się tak w twoim przypadku, powinieneś zasięgnąć specjalistycznej porady

musi przekazać ci na piśmie warunki na jakich podejmujesz zatrudnienie, bez względu na to czy jest tymczasowe czy stałe

musi potwierdzić na piśmie wszelkie zmiany warunków umowy w ciągu 5 dni roboczych od ich podjęcia

 

jeśli pracujesz na czasowych kontraktach dla agencji, umowa z nią musi zawierać:

stwierdzenie czy jesteś zatrudnionym czy pracownikiem agencji (zwykle będziesz pracownikiem)

stwierdzenie, że otrzymasz zapłatę za całość wykonanej pracy

okres wypowiedzenia jakiego musisz przestrzegać aby zakończyć zatrudnienie oraz okres wypowiedzenia obowiązujący agencję

wysokość stawki, którą będziesz otrzymywał oraz jak często będziesz otrzymywał wypłatę, np. raz w tygodniu lub w miesiącu

ilość płatnego urlopu w ciągu roku (zwykle 4 tygodnie)

Co zrobić, jeśli chciałbym złożyć skargę na agencję rekrutacyjną?

 

 

Powinieneś skontaktować się z Ministerstwem Edukacji i Doskonalenia Zawodowego, które jest odpowiedzialne za wdrażanie przepisów regulujących działalność agencji rekrutacyjnych na terenie Irlandii Północnej. Sprawdź listę kontaktów podanych pod koniec tego rozdziału.

W jaki sposób mogę dochodzić swych praw w przypadku łamania ich przez mojego pracodawcę?

 

Jeśli uważasz, że twój pracodawca nie wypełnia swych obowiązków wobec ciebie, najlepiej zasięgnąć porady związków zawodowych lub wyspecjalizowanej organizacji. Jeśli nie jesteś członkiem związków zawodowych, powinieneś zapytać się kolegów z pracy, w jaki sposób możesz się do nich przyłączyć. Możesz także skontaktować się z jedną z agencji umieszczonych na liście znajdującej się pod koniec tego rozdziału.

Czy powinienem powziąć kroki prawne przeciw mojemu pracodawcy?

 

Jeśli masz problem lub chciałbyś złożyć skargę najpierw powinieneś porozmawiać z twoim pracodawcą. Jeśli nie przyniesie to rezultatu, napisz skargę i jeszcze raz spotkaj się z twoim pracodawcą. Jeśli w dalszym ciągu będziesz niezadowolony powinieneś złożyć odwołanie. Jeśli te wszystkie kroki nie przyniosą pomyślnego rozwiązania, możesz zwrócić się do sądu pracy (Industrial Tribunal). Jeśli jesteś Twoje prawa w Irlandii Północnej 40

zatrudnionym, w większości wypadków musisz przestrzegać powyższej procedury zanim weźmiesz sprawę do sądu.

Co to jest sąd pracy (Industrial Tribunal)?

 

Są to sądy zajmujące się wyłącznie sprawami zatrudnienia. Sąd Sprawiedliwego Zatrudnienia (Fair Employment Tribunal) zajmuje się sprawami dotyczącymi dyskryminacji na tle religijnym i politycznym. Czasami w sądzie nie występują prawnicy. W sądach pracy możesz reprezentować siebie osobiście. Jednak w takim przypadku, zawsze powinieneś zasięgnąć porady na temat sposobu postępowania. Udzielą jej na przykład związki zawodowe.

Czy istnieje limit czasowy złożenia skargi do sądu pracy?

 

Jest bardzo istotne, abyś pamiętał, że w większości skarg z zakresu prawa pracy, powinna być ona złożona w terminie 3 miesięcy od wydarzenia, które było przyczyną złożenia skargi. W przypadku skarg związanych z redukcją miejsc pracy termin ten wynosi zwykle 6 miesięcy.

Jeśli jesteś zatrudnionym, w większości wypadków, z wyjątkiem, gdy wszystkie skargi dotyczą niesprawiedliwego zwolnienia, jeśli złożyłeś pracodawcy swą skargę na piśmie w ciągu 3 miesięcy, termin początkowy może zostać przedłużony o kolejne 3 miesiące.

Jeśli jesteś pracownikiem, nie masz prawa do takiego przedłużenia. Jeśli masz wątpliwości, zawsze staraj się o poradę wyspecjalizowanych agencji.

Potrzebne kontakty:

Centrum Prawne dla Irlandii Północnej (Law Centre (NI))

 

 

124 Donegall Street, Belfast BT1 2GY

Telefon (028) 9024 4401

Centrum Prawne dla Irlandii Północnej (Law Centre (NI), Biuro Okręgu Zachodniego

 

9 Clanderon Street, Derry/Londonderry BT48 7EP

Telefon (028) 7126 2433

Poprawiony: piątek, 01 kwietnia 2011 14:32
 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Copyright © 2015 prowincja.co.uk. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Designed by Balticit.co.uk